Column

Het emotionele brein wil niet oversluiten

23 maart 2018 Leestijd ± 2 minuten 407 views

We zien onszelf het liefst als mensen die rationele beslissingen nemen. De werkelijkheid leert echter anders. We kiezen vaak niet voor wat rationeel het beste voor ons is. Kijk maar naar hypotheken. 

We kunnen het ons allemaal nog wel herinneren. Die goeie ouwe tijd van dure benzine en hoge hypotheekrentes. Rond 2013 betaalde je ongeveer 1,75 euro voor een liter benzine. Dat lijkt nu heel erg veel, omdat we tegenwoordig anderhalve euro al normaal vinden. Als de benzineprijs straks weer richting de 1,80 gaat, klagen we weer volop op verjaardagsfeestjes en bij de koffieautomaat op het werk. Het is maar wat je gewend bent. Hetzelfde zien we bij de hypotheekrente. In 1992 betaalde je meer dan 9 procent rente voor tien jaar vast. Nu vinden we een ultra lage rentestand van een paar procent heel normaal.

Het grootste deel van de huizenbezitters betaalt echter een rente van 4 procent of meer. Dat vinden ze te hoog, zo bleek deze week uit onderzoek. Deze groep ziet iedere week geldverstrekkers rentes aanbieden van slechts een paar procent, terwijl ze zelf het dubbele betalen. Dat gaat jeuken. Je zou dus denken dat deze mensen op zoek gaan naar een manier om hun rente omlaag te krijgen. Oversluiten dus. Opvallend genoeg is maar een zeer klein deel bereid dit te doen. Een reden is de boeterente die veel geldverstrekkers rekenen. Nog belangrijker is het feit dat het lastig is om over te stappen. Je moet naar een hypotheekadviseur, opnieuw naar de notaris en een taxatierapport laten opstellen. Blijven zitten, is supergemakkelijk. Je hoeft alleen het nieuwe voorstel van je geldverstrekker te tekenen bij het kruisje. Dat is dus ook wat het grootste deel van de huizenbezitters doet.

Niet vreemd, want uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mensen liever nu 10 euro ontvangen, dan morgen 11 euro. De reden is dat we kiezen met ons emotionele brein en niet met het rationele deel van onze hersenen. Ons emotionele brein wil nu bevrediging, want het heeft moeite met het voorstellen van de toekomst. Het wil nu zoveel mogelijk geld uitgeven, een toetje bestellen en een sigaret roken, terwijl ons rationele brein weet dat we moeten sparen en sporten en dat roken slecht is. Ons rationele brein sluit over naar de geldverstrekker waar het de beste deal kan behalen. Ons emotionele brein tekent bij het kruisje.

Menno Luiten
Menno Luiten