Column

Een huizenkoper is net een parkiet

02 maart 2018 Leestijd ± 2 minuten 294 views

Hoe kun je het gedrag van mensen beïnvloeden? Het antwoord op deze vraag is niet zo ingewikkeld. Goed gedrag moet je belonen en slecht gedrag negeren. Dat blijkt onder andere uit het proefschrift ‘Organisaties conditioneren. De invloed van beloning en straf op werkprestaties’ van Marius Rietdijk, tegenwoordig wetenschappelijk directeur van het Aubrey Daniels Research Institute for Behavior Analysis (ADRIBA) aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Rietdijk baseert zijn conclusie mede op een tweetal experimenten, met een parkiet en werknemers van een printplatenfabriek. Voor zowel mens als dier geldt: een compliment geven, heeft meer resultaat dan een tik op de vingers. Je zou denken dat dit principe dan ook opgaat voor huizenkopers. Niet iedereen denkt er echter zo over.



Aflossingsvrij is sinds enige tijd niet meer de gewenste hypotheekvorm. Daarom heeft de overheid met nieuwe wet- en regelgeving deze hypotheekvorm veel minder aantrekkelijker gemaakt. Geldverstrekkers ontmoedigen de keuze voor aflossingsvrij door deze producten duurder te maken dan annuïteitenhypotheken. Je zou dus denken dat ze aflossen zouden aanmoedigen. Niets is minder waar. Wie aflost, wordt gestraft. Bij het merendeel van de geldverstrekkers betalen mensen die aflossen op hun lening een boete. Daarnaast handhaven veel partijen de rente-opslagen als de hypothecaire lening deels is terugbetaald, terwijl deze opslagen eigenlijk niet meer nodig zijn. Je kijkt als huizenbezitter dus wel uit voor je aflost.

Gelukkig lijkt er verandering te komen in deze praktijk. De AFM onderzocht recentelijk samen met ING en Florius hoe huizenkopers het beste zijn te bewegen extra af te lossen. Het resultaat laat zich raden. De effectiefste manier om aflossing te stimuleren, is door huizenbezitters een voucher aan te bieden, die de kosten van een afspraak met de hypotheekadviseur vergoedt. Positief belonen dus. Het lijkt me dus een kwestie van tijd voordat alle geldverstrekkers de boetes op extra aflossen, en de rente-opslagen, laten vallen.

Menno Luiten
Menno Luiten