Advies- en acceptatieprocessen houden we in hypothekenland het liefst zo standaard mogelijk. Dat is prettig voor de afhandeling en wel zo duidelijk voor iedereen. Maar helaas past die standaard niet altijd bij het vraagstuk of de situatie van de klant.
Na ruim tien jaar advies geven aan hypotheekverstrekkers, intermediairs en andere partijen in de keten, ken ik deze wereld intussen best aardig. Maar ik ben ook gewoon consument met een tuin die opgeknapt moet worden en een dak waar een dakkapel mooi op zou staan. Om mijn liquide buffer als zelfstandige op peil te houden, wil ik mijn hypotheek iets verhogen. Het gaat om een relatief klein bedrag: ongeveer 4% van de resterende schuld, ruim binnen de oorspronkelijke lening. Overzichtelijk, verantwoord, wat mij betreft geen advies nodig. Een inkomenstoets zou voldoende moeten zijn.
Maar u weet hoe dit werkt. Bij mijn geldverstrekker, en bij veel anderen, kan een verzoek als dit uitsluitend via een onafhankelijk adviseur. En bij mijn onafhankelijk adviseur bestaat geen deeladvies, alleen een volledig adviesdossier. De goedkoopste route blijkt een online execution only aanbieder voor €900, plus een inkomensbeoordeling bij een rekenmeester voor €300. Totaal €1.200. Dat zijn forse transactiekosten voor een beperkte aanpassing. En opvallend genoeg exact dezelfde kosten als bij een compleet nieuwe hypotheek, terwijl de complexiteit niet te vergelijken is.
Dit is natuurlijk mijn eigen situatie, maar geen uitzondering. Volgens de laatste MUNT Hypotheekupdate waren er afgelopen kwartaal ruim 17.000 over- en bijsluiters in de markt. Daar zullen zeker meer complexe dossiers bij zitten, maar voor het grootste deel van deze hypotheekklanten geldt dat het een wijziging is die ze uitstekend kunnen overzien en waarvan de impact op hun risicoprofiel klein is.
Voor adviseurs voelt het veilig om alles binnen één advieskader te houden. Voor geldverstrekkers voelt het veilig om dit soort beheerverzoeken via onafhankelijke adviseurs te laten lopen, zodat de zorgplicht op advies daar blijft. Voor toezichthouders is een gestandaardiseerde keten prettig toezicht houden.
Maar voor dat veilige gevoel betaalt de klant een onnodig hoge prijs. En is dat niet eigenlijk waar zorgplicht over gaat? Zou dat niet juist moeten gaan over het waarborgen van klantbelang - ook bij eenvoudige beheerhandelingen?
Dus mijn vraag aan u, adviseurs, geldverstrekkers, toezichthouders: kan dit niet toegankelijker?