Gemeenten in Zuidoost-Brabant gaan kijken of zij de kansen voor woningzoekenden uit de eigen gemeente kunnen vergroten. Een zogeheten schaarste-onderzoek moet dit mogelijk maken. Ben jij een voorstander van dit soort initiatieven?
“Zeker, ik ben in de basis positief over dit soort initiatieven. Als hypotheekadviseur zie ik dagelijks hoe lastig het is voor starters en jonge gezinnen om een betaalbare woning te vinden in hun eigen gemeente. Een schaarste-onderzoek kan helpen om beter in kaart te brengen waar écht behoefte aan is. Maar eerlijk gezegd vraag ik me ook af: waarom pas nu? De woningnood is al jaren duidelijk zichtbaar.
Wat ik vooral toejuich, zijn initiatieven waarbij gemeenten inwoners uit de eigen regio voorrang geven. Dat is geen voorkeursbehandeling, maar juist een manier om sociale netwerken te behouden. Mensen willen na een scheiding, bij mantelzorg of simpelweg vanwege hun roots in hun dorp of wijk blijven wonen. Voor hen is het belangrijk dat er ook voor hen ruimte blijft.
Als gemeenten daarop inspelen en écht bouwen voor de mensen die er wonen, laat dat zien dat ze verder kijken dan alleen economische belangen. Dan gaat het over leefbaarheid, sociale binding en toekomstbestendige wijken. Maar dit soort maatregelen hadden wat mij betreft jaren geleden al moeten starten. Dan was er nu sprake geweest van regie, in plaats van herstelwerk.”
Starters laten volgens ABN AMRO veel „kansen liggen” door te weinig of te laat financieel advies in te winnen voor de aankoop van hun eerste huis. Is dit iets wat jij herkent?
“Laat ik het zo zeggen: ik denk dat het artikel vooral een beetje preekt voor eigen parochie. Zeker als je bedenkt dat ABN AMRO onlangs hun mogelijkheden rondom familieconstructies – zoals hulp van ouders bij de financiering – heeft verruimd. Dan voelt zo'n uitspraak ook als een strategische manier om die propositie onder de aandacht te brengen.
In de praktijk zie ik juist dat veel starters wél actief op zoek gaan naar advies. Tuurlijk, de woningmarkt is uitdagend, maar dat geldt niet alleen voor starters. Doorstromers, mensen die uit elkaar gaan – iedereen heeft moeite om zijn plek te vinden. Het is simpelweg een lastige kopersmarkt.
Het verschil zit ’m niet zozeer in het moment waarop iemand aanklopt, maar in hoe goed je als adviseur mensen voorbereidt. Alles begint met een goede intake: wat is het inkomen, zijn er loonsverhogingen op komst, is er recht op een starterslening, of kunnen ouders financieel bijspringen via een schenking, een schenk- en leenconstructie (waarbij de lasten worden teruggeschonken en de bank de lening mogelijk buiten beschouwing laat), of door borg te staan voor het deel van de hypotheek dat kinderen zelf niet kunnen lenen.
Ik had onlangs een mooi voorbeeld: starters namen op zaterdag contact met ons op via de website. Ze waren goed voorbereid, hadden al documenten aangeleverd. We konden snel schakelen, kenden de makelaar, en binnen een week was de koop rond én de hypotheek geregeld. Dat kan dus prima, mits je goed begeleid wordt.
Wat ik ook vaak hoor, is dat starters elders zijn geweest en dat daar niet is gevraagd naar bijvoorbeeld inkomenstoename of ouders die kunnen bijspringen. Dan ligt het probleem niet bij de starter, maar bij het advies dat ze krijgen.
Kort gezegd: je kunt niet van een starter verwachten dat die alle regels, constructies en regelingen kent. Dáár ligt juist de verantwoordelijkheid van een goede adviseur – die moet weten welke tools beschikbaar zijn en wat daarvan toepasbaar is op de specifieke situatie. En dat geldt trouwens net zo goed voor doorstromers. Het draait om maatwerk en expertise, niet om het label ‘starter’.”
