De verkiezingen zijn voorbij. Den Haag belooft opnieuw actie op de woningmarkt, maar de ervaring leert: vaak waait de daadkracht weg nog vóór de eerste paal de grond in gaat.
De verkiezingen zijn voorbij, de slogans vergeten. En met de eerste herfststorm zal waarschijnlijk een deel van de beloften weer van tafel waaien. Cynisch? Misschien. Maar we hebben het te vaak gezien: de grootse plannen blijken luchtkastelen.
Elk jaar belooft Den Haag dat het nu écht anders wordt op de woningmarkt. Meer bouwen, sneller bouwen, betaalbaar bouwen. Maar als de wind gaat liggen, blijkt de stapel regels weer wat hoger en het aantal nieuwe woningen weer wat lager.
De bouwers blijven vastzitten in procedures, stikstofregels en lokale bezwaren. De adviseurs blijven vastzitten in fiscale puzzels, woonverledens en hypotheekregels waar zelfs de Belastingdienst het spoor bijster raakt.
En ja, de hypotheekrenteaftrek blijft een geliefde regeling. Afschaffen of afbouwen lost het woningtekort niet op; er komen er geen huizen van bij. Maar eerlijk is eerlijk: op de lange termijn helpt het wel om de prijzen te stabiliseren. Zolang de aftrek de portemonnee voedt, voedt ze ook de markt. Dat effect valt niet te ontkennen.
Toch ligt de kern van het probleem niet bij de aftrek, maar bij de besluiteloosheid. Jarenlang schuiven kabinetten de verantwoordelijkheid door, terwijl de bouw stilstaat in een woud van regels. Zolang er niet gebouwd wordt, verandert er weinig. We hebben geen tekort aan analyses, maar een tekort aan lef. Wat deze markt nodig heeft, is durf. Minder overleg, meer uitvoering. Minder beleid over beleid, meer bouwen. Deregulering, zodat de schop weer de grond in kan. En eenvoudiger regels voor wat al bestaat, zodat adviseurs hun werk kunnen doen zonder fiscale archeologie te bedrijven.
De adviseur doet dat al jaren: in een oerwoud van regels toch de weg wijzen. Misschien is dat het verschil tussen de sector en de politiek: wij bouwen door, zelfs in storm.
En Den Haag? Politici zouden best eens een voorbeeld mogen nemen aan de herfst zelf: laat los wat dood gewicht is en maak ruimte voor nieuw leven. Zodat deze herfst eindelijk eens iets overeind blijft staan.