Dilemma

Nieuw kabinet: nieuwe Minister van Wonen?

12 april 2017 Leestijd ± 3 minuten 242 views

De afgelopen kabinetsperiode had Nederland met Stef Blok haar eerste Minister van Wonen en Rijksdienst. Met de verkiezingen net achter de rug vroegen we ons af of er in het nieuwe kabinet opnieuw een Minister van Wonen moet zitten. Blok wordt in de media geprezen om zijn voortvarendheid. Over de verdiensten van zijn beleid zijn de meningen verdeeld. Wat vinden de hypotheekadviseurs?

Minister Blok nam gedurende zijn bewindsperiode onder meer de volgende drie maatregelen die van invloed waren op de koopwoningmarkt:

  1. Het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek: het maximale aftrekpercentage daalt voor huiseigenaren elk jaar met 0,5 procent, tot 38 procent in 2041.
  2. Om de maandlasten van starters op de koopmarkt te drukken werd in het Woonakkoord een speciale constructie opgenomen, vernoemd naar de minister: de Blokhypotheek. Een tweede lening mag worden afgesloten ter hoogte van de helft van de woningwaarde. Daarvan kan een deel van de aflossing van de hoofdhypotheek worden betaald. Deze aanvullende lening is niet fiscaal aftrekbaar.
  3. Onder het bewind van Blok werden ieder jaar ongeveer 50.000 nieuwbouwwoningen gebouwd. Te weinig, volgens kenners, mede doordat de bevolking door immigratie harder steeg dan verwacht. Er zou momenteel een tekort zijn van 200.000 woningen.

Daadkracht
We vroegen twee hypotheekadviseurs naar hun mening over een mogelijke nieuwe Minister van Wonen. “Wat mij betreft moet er een integrale visie op de woningmarkt komen”, vindt André van Luijk, Master of Financial Planning bij Woonvisie Hypotheken en Verzekeringen. “We hadden weliswaar een Minister van Wonen, maar dat heeft er niet voor gezorgd dat de woningmarkt op een gezonde manier hervormd werd. Als het kabinet op de oude manier blijft doorgaan, hoeft er wat mij betreft niet weer een Minister van Wonen te komen die vooral meepraat en lintjes knipt.” Van Luijk vindt wel dat het afhangt van de persoon: “Een nieuwe Minister van Wonen die de woningmarkt hervormt en echt visie toont is uiteraard van harte welkom. Ik wil een kabinet en een minister die daadkracht tonen ten aanzien van de woningmarkt. De markt trekt weliswaar aan, maar niet iedereen profiteert hiervan. De groeicijfers zien er mooi uit, maar verbloemen dat er veel doelgroepen zijn die niet profiteren van de markt. Flexwerkers, starters en zorgbehoevenden zijn zomaar een aantal groepen die niet vanzelfsprekend onderdeel zijn van het succes.” 

Dedicated minister noodzakelijk
Lodewijk van der Heijden, directeur van CMIS Franchise (De Hypotheekshop, Huis & Hypotheek en Hypokeur) ziet het net wat anders: “De problemen op de woning- en hypotheekmarkt zijn enorm groot. Dat maakt volgens CMIS Franchise een dedicated minister noodzakelijk. Sociale huur, de vrije huursector en koopwoningen zijn momenteel onvoldoende op elkaar afgestemd: er zijn niet alleen onvoldoende woningen, maar er is met name een tekort aan woningen in de vrije huursector. Ook zijn de inkomensgrenzen niet op elkaar afgestemd: wie te veel verdient voor sociale huur, verdient te weinig om te kunnen kopen. Uiteindelijk heeft zo iemand geen andere keuze dan in de vrije sector een maandhuur te betalen die volgens de hypotheeknormen overcreditering inhoudt. Er is ook regie nodig vanuit de Rijksoverheid om te zorgen dat er op de juiste plekken voldoende woningen worden gebouwd. Er zijn talloze instanties die zich bezighouden met alleen al de hypotheekmarkt: het ministerie van Financiën (fiscale maatregelen en de Tijdelijke regeling hypothecair krediet), ministerie van Binnenlandse Zaken, AFM, DNB, NHG, Nibud: het is belangrijk dat iemand overzicht houdt over alle beleidsmaatregelen en veranderingen die plaatsvinden én oog heeft voor de positie van consumenten op de woningmarkt. Daar heeft het de afgelopen jaren duidelijk aan ontbroken: met name starters hebben te maken gekregen met een optelsom aan verzwarende maatregelen waarbij onvoldoende aandacht was voor de effecten. Zo zijn er inmiddels serieuze knelpunten bij de hypotheekverstrekking aan bijvoorbeeld starters en senioren en zijn de huizenprijzen in de periode tot 2013 door alle maatregelen fors gedaald. CMIS Franchise is daarom voorstander van een aparte minister van Wonen: ook om het maatschappelijk belang van de woningmarkt te benadrukken. En deze minister is dus zeker niet al klaar zoals oud-minister Blok onlangs nog beweerde.”