Binnen HDN zien we iets opvallends gebeuren. Het aandeel hypotheekaanvragen waarin verduurzaming wordt meegefinancierd, neemt af. Uit HDN-cijfers blijkt dat steeds minder consumenten gebruikmaken van energiebespaarbudgetten of verduurzamingsfinanciering binnen hun hypotheek. Toch lijkt verduurzaming zelf allerminst stil te vallen. Wat zegt deze ontwikkeling over de rol van de hypotheekadviseur?
In 2025 daalde het aandeel aanvragen met energiebesparende maatregelen naar 12,5%. Dat is een daling van 16% ten opzichte van een jaar eerder. Ook in het eerste kwartaal van 2026 zette die trend door. Bij kopers daalde het aandeel van 14,0% naar 12,3%, terwijl het aandeel bij niet-kopers terugliep van 12,4% naar 11,5%. Tegelijkertijd bleef het totale aantal hypotheekaanvragen hoog: in Q1 2026 steeg de kopersmarkt licht naar 83.378 aanvragen en groeide de niet-kopersmarkt naar 63.436 aanvragen.
Ook al daalt het aantal verduurzamingsmaatregelen dat via hypotheekaanvragen wordt (mee)gefinancierd, in een gemiddelde straat in Nederland wordt veel verbouwd. En probeer maar eens te verbouwen zonder te verduurzamen. Woningen krijgen nieuwe kozijnen, betere isolatie, warmtepompen, vloerverwarming of een uitbouw waarbij meteen energiemaatregelen worden meegenomen. De verduurzaming stopt dus niet. Integendeel. Alleen lijken energiebesparende maatregelen en het energiebespaarbudget te dalen en mensen ‘gewoon’ te kiezen voor verbouwingen.
Financiering loopt bijvoorbeeld via gemeentelijke regelingen, het Warmtefonds, SVN, subsidies of simpelweg spaargeld. Begrijpelijk ook. Veel consumenten zien verduurzaming niet meer als een ‘grote losse investering’, maar als iets dat ze meenemen tijdens een verbouwing of renovatie. Juist daar ontstaat een interessante en relevante vraag voor hypotheekadviseurs. Want als verduurzaming steeds vaker buiten het hypotheekdossier plaatsvindt, hoe blijf je dan als adviseur relevant op dit onderwerp? Zeker nu de AFM in haar vernieuwde handvatten voor hypotheekadviseurs voor passend advies ook expliciet melding maakt van duurzaamheid.
Jarenlang lag de nadruk op financieringsruimte: hoeveel extra kan iemand lenen op basis van een beter energielabel? Welke regeling hoort erbij? Welke rente-opslag vervalt? Belangrijk, zeker. Maar consumenten denken meestal niet vanuit financieringsconstructies. Die denken vanuit comfort, lagere energielasten, woningwaarde en toekomstbestendigheid. Misschien vraagt verduurzaming inmiddels om een andere rol van de adviseur. Minder als regeluitlegger. Meer een gesprekspartner die helpt woonkeuzes financieel inzichtelijk te maken.
Vanuit HDN proberen we die beweging ook te ondersteunen. Met steun van een overheidssubsidie werken we samen met marktpartijen aan een verduurzamingstoolbox voor adviseurs. Het idee daarachter is simpel: financiering van verduurzaming moet makkelijker onderdeel worden van het reguliere hypotheekgesprek en dat begint met inzicht.
Denk aan praktische hulpmiddelen die adviseurs helpen om sneller inzicht te geven in de financiële mogelijkheden voor verduurzaming, beschikbare regelingen, verwachte besparingen en mogelijke financieringsvormen. Zodat het gesprek eerder ontstaat als een klant expliciet vraagt naar zonnepanelen: bij de verbouwing, de verhuizing of simpelweg bij de vraag hoe toekomstbestendig een woning eigenlijk is.
De grootste kans zit in het normale gesprek aan tafel. Over verbouwen. Over maandlasten. Over wooncomfort. Over de toekomstbestendigheid van een woning. De verduurzaming van Nederland gaat namelijk gewoon door. De vraag is vooral: zit je als hypotheekadviseur daarbij nog aan tafel?
De overbiedgekte is voorbij, zegt de krant. Maar Peter van der Laan, hypotheekadviseur in Heerenveen, had vorige week nog een klant die ongezien met €50.000 werd overboden. Friesland speelt zijn eigen spel. En verduurzaming en funderingsrisico horen allang bij elk gesprek dat hij voert.
Een starter met spaargeld is tegenwoordig nog geen starter met kansen. Dat is misschien wel de ongemakkelijkste conclusie uit Hypostat 2025, het jaarlijkse rapport van de Europese Hypotheekfederatie. De vraag is niet alleen of iemand iets kan financieren, maar of er überhaupt iets te kopen valt.
Hypotheekadviseurs praten graag over de tastbare dingen van het leven: de overwaarde, de verhuizing en de inrichting van het nieuwe huis. Maar wie de poort naar een verantwoorde financiering goed wil bewaken, ontkomt er niet aan om de klant mee te nemen in een parallel universum. Een wereld die niet geregeerd wordt door verhuisdozen, adreswijzigingen of droomkeukens, maar door de ondoorgrondelijke en bikkelharde wetten van de Belastingdienst.
De komende weken kijkt Kop-Munt over de grens. Hoe steekt de Nederlandse hypotheekmarkt af bij onze buurlanden? Van wie kunnen we wat leren en voor wie zijn wij juist het goede voorbeeld? Deze week trappen we af met de totale hypotheekschuld. De uitstaande hypotheekschuld per Nederlander is €49.609, gemeten over de totale bevolking. Alleen Luxemburg en Denemarken staan hoger. Het geeft in één getal weer wat iedereen in de hypotheekmarkt al weet: Nederland heeft van oudsher een fundamenteel andere verhouding tot hypotheekschuld dan de rest van Europa. De uitstaande hypotheekschuld als percentage van het bruto binnenlands product bedroeg in 2024 78,5% voor Nederland. Het gemiddelde in Europa voor 2024 ligt op 38,3%, zo blijkt uit cijfers van Hypostat 2025. Maar het meest veelzeggend is de vergelijking met de landen direct om ons heen.