“Verduurzamen is nu een bijzaak”

Steeds minder Nederlanders gebruiken hun hypotheek om hun woning te verduurzamen. Dat constateert NHG (Nationale Hypotheek Garantie), dat ziet dat huiseigenaren vanwege ongunstige omstandigheden de kat uit de boom kijken. Zie jij dit ook terug in de praktijk?  

“Een paar jaar geleden kwamen mensen heel gericht bij ons met het plan om hun huis te verduurzamen en verhoogden ze hun hypotheek daarvoor zonder veel twijfel. Nu merken we dat klanten afwachtender zijn. De onzekerheid rondom overheidsmaatregelen, zoals de salderingsregeling, speelt een grote rol. Waar zonnepanelen eerst een no-brainer waren, vragen mensen zich nu af of het nog wel loont. Daarnaast zijn de prijzen van verduurzamingsmaatregelen flink gestegen, waardoor de terugverdientijd langer wordt en mensen twijfelen of het nu het juiste moment is. Wat we nu vaker zien, is dat verduurzaming wordt meegenomen in een grotere verbouwing. Eerst stond het verduurzamen op zichzelf, nu is het meer een bijzaak: ‘Als we toch verbouwen, nemen we isolatie of een warmtepomp meteen mee.’ 

Ook de oververhitte woningmarkt speelt een rol. Veel kopers geven liever hun geld uit aan een nieuwe woning of een keuken dan aan verduurzaming. Toch proberen we te laten zien dat een beter energielabel bij verkoop voordeel oplevert. Daarnaast twijfelen veel mensen: investeren in het huidige huis of wachten tot ze verhuizen en daar alles in één keer aanpakken? Die afweging horen we steeds vaker. Kortom, verduurzaming blijft een thema, maar door onzekerheid en hoge kosten kijken mensen eerst de kat uit de boom.” 

Met verhuisvergoedingen en voorrang bij toewijzing van appartementen proberen woningcorporaties ouderen te verleiden hun grote eengezinswoning te verlaten. Het wemelt van de projecten zonder duidelijk effect, stellen critici. Zij vinden het hoog tijd voor een permanente, landelijke aanpak. Hoe kijk jij naar deze aanpak van woningcorporaties?  

“Ik zie dit soort initiatieven regelmatig, maar het effect lijkt beperkt. Een verhuisvergoeding van bijvoorbeeld €5.000 is voor veel ouderen geen reden om hun woning op te geven. Ze wonen vaak hypotheekvrij of met lage lasten en zouden na een verhuizing te maken krijgen met hogere maandlasten, zoals huur of forse VVE-bijdrages. Dat maakt de overstap onaantrekkelijk. 

De gedachte achter deze aanpak is logisch: doorstroom creëren zodat gezinnen in grotere woningen kunnen trekken. Maar in de praktijk werkt het nauwelijks, omdat er te weinig geschikte alternatieven zijn. Veel ouderen willen best kleiner wonen, maar niet in een appartement zonder buitenruimte. Ze zoeken eerder een gelijkvloerse woning met een tuin, en die zijn schaars. Daarnaast speelt ook de emotionele factor mee. Ouderen zijn vaak gehecht aan hun buurt en sociale netwerk. Een verhuizing naar een onbekende plek zonder de gewenste woonkwaliteit is geen aantrekkelijke optie. Critici pleiten voor een landelijke aanpak, en daar ben ik het deels mee eens. Maar het probleem zit niet alleen in het verleiden van ouderen om te verhuizen, maar vooral in het gebrek aan passende woningen. Zonder goed alternatief zullen financiële prikkels weinig effect hebben. De focus zou dus moeten liggen op het bouwen van aantrekkelijke, toekomstbestendige woningen waar ouderen wél naartoe willen verhuizen. Pas dan ontstaat echte doorstroom.”