Een hypotheek aanvragen voor ondernemers is er de afgelopen jaren niet eenvoudiger – en voor de klant ook niet goedkoper – op geworden. Roel Wonders van Roel Wonders Hypotheekadvies in Den Bosch roept geldverstrekkers op om kritisch naar hun proces te kijken. “Meestal zorgt een inkomensverklaring niet voor een ander inzicht dan we aan het begin al hadden.”
“Bij veel geldverstrekkers is een inkomensverklaring verplicht. Voor iemand in loondienst volstaan vaak een werkgeversverklaring en een loonstrook. Een ondernemer moet jaarrekeningen, aangiftes en allerlei aanvullende informatie aanleveren. Daarvoor moet de accountant of boekhouder aan het werk, die daar natuurlijk kosten voor rekent.”
“Dat was het idee: meer voorspelbaarheid en een eenduidige beoordeling. Maar in de praktijk kost het ondernemers steeds meer tijd en geld. De rekenexpert moet veel werk verrichten en de tarieven zijn daardoor gestegen. Vervolgens komen er vaak nog extra vragen, waarvoor de boekhouder opnieuw aan de slag moet.”
“Vaak niet. Bij een ondernemer met een bv is de uitkomst regelmatig dat het inkomen gelijk is aan het DGA-salaris. Daar zijn dan jaarrekeningen voor doorgespit en aanvullende vragen over gesteld, terwijl dat salaris vanaf het begin al bekend was. Bij eenvoudige eenmanszaken gebeurt iets vergelijkbaars. Dan moet er voor ongeveer €300 een verklaring komen, terwijl de berekening soms heel overzichtelijk is.”
“Stel dat de boekhouder acht uur bezig is tegen €50 per uur. Dan komt er €400 boven op de kosten van de inkomensverklaring. De ondernemer is zo €700 extra kwijt, nog voordat duidelijk is welk inkomen wordt vastgesteld.”
“Volgens mij speelt vooral mee dat geldverstrekkers de beoordeling graag buiten de deur leggen. De kennis is intern deels verdwenen. Dat is begrijpelijk, maar de klant betaalt daar nu wel voor.”
“Geef adviseurs meer inzicht en verantwoordelijkheid. Nu leveren we documenten aan, betaalt de ondernemer en horen we daarna pas wat er uit de black box komt. Er zijn al tools waarmee een adviseur vooraf een goede inkomensanalyse kan maken. ASN doet dat bijvoorbeeld op ondernemersinkomen.nl, zonder extra kosten voor de klant.”
“Niet voor iedere complexe ondernemer. Maar eenvoudige dossiers kunnen veel sneller en goedkoper. Nu kan het proces zelfs invloed hebben op het advies: sommige geldverstrekkers vallen af omdat de beoordeling elders eenvoudiger of goedkoper is. Dat kan nooit de bedoeling zijn. De rente en voorwaarden moeten de doorslag geven, niet de prijs van de inkomensverklaring.”
Hypotheekadviseurs mogen veel nadrukkelijker laten zien wat zij voor klanten betekenen, vindt Harmen de Vries van Toek in Bolsward. "Op het eerste gezicht lijkt een hypotheek overzichtelijk. In de praktijk blijkt het regelmatig een stuk complexer. Juist dan merk je wat een goede adviseur toevoegt."
Geef hypotheekadviseurs meer ruimte om op basis van explain te werken. Daarvoor pleit Peter Kilsdonk van Van Bruggen Veenendaal. Want of het nu gaat om starters, doorstromers of senioren: volgens hem houden regels soms oplossingen tegen die financieel prima verantwoord zijn. “Het zou veel meer moeten gaan om de vraag: kunnen mensen het betalen of niet?”
De overbiedgekte is voorbij, zegt de krant. Maar Peter van der Laan, hypotheekadviseur in Heerenveen, had vorige week nog een klant die ongezien met €50.000 werd overboden. Friesland speelt zijn eigen spel. En verduurzaming en funderingsrisico horen allang bij elk gesprek dat hij voert.
Woningen die langer te koop staan, minder bezichtigingen. Klanten die (weer) onder de vraagprijs kopen, iets wat een paar jaar geleden ondenkbaar was. In zijn praktijk lijkt de woningmarkt een andere kant op te bewegen. Een gesprek over afkoeling, actief klantbeheer en wat je als adviseur doet als het rustiger wordt.