De overbiedgekte is voorbij, zegt de krant. Maar Peter van der Laan, hypotheekadviseur in Heerenveen, had vorige week nog een klant die ongezien met €50.000 werd overboden. Friesland speelt zijn eigen spel. En verduurzaming en funderingsrisico horen allang bij elk gesprek dat hij voert.
"Mensen lezen de krant, en de krant zegt dat we niet meer hoeven te overbieden. In Friesland is dat nog niet actueel. Zeker bij woningen die instapklaar zijn. Mensen willen gewoon in één keer door. Er zijn nog steeds mensen die bereid zijn meer te betalen voor dat plekje wat ze graag willen."
"Bied wat het jou waard is. En niet meer. Dat klinkt soms gek, maar ik zeg vaak: het huis dat je wil kopen is al gebouwd. Je moet het alleen nog even tegenkomen. Maar de berichtgeving geeft onrust. Mensen horen dingen, lezen dingen, en denken meteen dat het op hun situatie van toepassing is."
"Overigens geldt het ook andersom. De verkoper verwacht nog steeds de hoofdprijs. Ik zie ook klanten die onder de vraagprijs kopen. Alleen minder dan de kranten soms suggereren."
"Dat komt vanuit mijn vorige rol bij de Rabobank. Al een jaar of tien geleden organiseerden we energiebeurzen. De boodschap was toen al: wees je bewust van de energielast, want dat is naast je hypotheeklast straks het grootste deel van je woonlasten. Dat hebben we gemerkt toen de oorlog in Oekraïne begon. Daarom bespreek ik het altijd in mijn advies."
"Een beter binnenklimaat is gezonder. Meer comfort. Lagere lasten. Ik vind het onverstandig als mensen er niets mee doen. Ik heb mensen gehad die na een scheiding van een vrijstaande woning naar een tussenwoning verhuisden en meer betaalden voor energie, omdat er een nieuw energiecontract moest worden gesloten. Dan bekruipt je het gevoel: hadden we dit eerder moeten bespreken?”
"Ik heb zelf een flyer gemaakt met partijen uit de regio die hierbij helpen. Energieadviseurs, isolatiebedrijven, gespecialiseerde aannemers. Die flyer geef ik mee, zodat klanten weten waar ze terechtkunnen. Lokale bedrijven, want als je in de regio koopt en woont, is het fijn om ook lokaal te kunnen aankloppen."
"Die verantwoordelijkheid neem ik niet op mijn schouder. Ik ben geen bodemexpert. Er zijn geldverstrekkers die zeggen: dat laten we bij de adviseur. Maar als een geldverstrekker mij dat teruggeeft, zeg ik: hier brand ik mijn vingers niet aan. Er moet een quickscan gedaan worden, en dan komt er uit wat er uitkomt."
"Mensen die zonder voorbehoud kopen, nemen een risico. Eigenlijk heeft de makelaar hier een taak. Als ik een huis van jou ga verkopen, wil ik eerst weten hoe het fundament erbij ligt. Die quickscan hoort bij de verkoop, niet bij de koper die er achteraf mee wordt geconfronteerd. Een taxatie is de verantwoordelijkheid van de koper, maar een bodemonderzoek hoort bij de verkoper. Dat is zijn huis. In grote delen van Friesland is er geen sprake van funderingsrisico. Maar waar het wel speelt, moet het serieus genomen worden. Het kan een enorme impact hebben op de financiering en het financiële plaatje van een klant."
Hypotheekadviseurs mogen veel nadrukkelijker laten zien wat zij voor klanten betekenen, vindt Harmen de Vries van Toek in Bolsward. "Op het eerste gezicht lijkt een hypotheek overzichtelijk. In de praktijk blijkt het regelmatig een stuk complexer. Juist dan merk je wat een goede adviseur toevoegt."
Een hypotheek aanvragen voor ondernemers is er de afgelopen jaren niet eenvoudiger – en voor de klant ook niet goedkoper – op geworden. Roel Wonders van Roel Wonders Hypotheekadvies in Den Bosch roept geldverstrekkers op om kritisch naar hun proces te kijken. “Meestal zorgt een inkomensverklaring niet voor een ander inzicht dan we aan het begin al hadden.”
Geef hypotheekadviseurs meer ruimte om op basis van explain te werken. Daarvoor pleit Peter Kilsdonk van Van Bruggen Veenendaal. Want of het nu gaat om starters, doorstromers of senioren: volgens hem houden regels soms oplossingen tegen die financieel prima verantwoord zijn. “Het zou veel meer moeten gaan om de vraag: kunnen mensen het betalen of niet?”
Woningen die langer te koop staan, minder bezichtigingen. Klanten die (weer) onder de vraagprijs kopen, iets wat een paar jaar geleden ondenkbaar was. In zijn praktijk lijkt de woningmarkt een andere kant op te bewegen. Een gesprek over afkoeling, actief klantbeheer en wat je als adviseur doet als het rustiger wordt.