Doorstroming is de meest onderschatte sleutel die de woningmarkt van het slot kan halen. Dat stelt Michael van Amerongen, makelaar in Leidsche Rijn. "De woningmarkt zit niet alleen vast door een gebrek aan woningen. Ook door een gebrek aan doorstroming.”
“Als de doorstroming niet op gang komt, lossen we het tekort niet op. Ook niet als we meer gaan bouwen."
Wie zijn de typische zittenblijvers?
"Dat zijn de senioren. Toch blijven veel ouderen in hun huidige woning wonen. Daardoor blijven te grote gezinswoningen bezet die eigenlijk voor andere huishoudens beschikbaar zouden moeten zijn."
Wat houdt ze tegen?
"Allereerst is er te weinig beschikbaar aanbod, zowel in de koop- als huursector. En als er wel iets te koop staat, zijn de vierkante meterprijzen van kleinere appartementen vaak juist hoger dan van de grote gezinswoning waar ze nu in zitten. Kleiner wonen kost dus meer per meter. Daar bovenop is verhuizen simpelweg duur. Overdrachtsbelasting, makelaarskosten, notariskosten, het loopt snel op. Dan kies je uiteindelijk toch maar voor een verbouwing. Een nieuwe keuken. Een dakkapel. En de woning blijft bezet."
En dan is er nog de nieuwe aflossingsvrij-regel van banken.
"Die helpt natuurlijk niet mee. Als een senior kleiner wil gaan wonen en het appartement is niet heel veel goedkoper, want de vierkante meterprijs ligt juist hoger, en je mag dan ook nog maar een beperkt deel aflossingsvrij financieren, dan gaan je maandlasten omhoog. Terwijl je goedkoper woont. Dat is voor die groep gewoon geen stimulans om te verhuizen."
Weten senioren wat er financieel mogelijk is?
"Heel veel mensen zijn niet op de hoogte van de verhuisregeling die aanbieders aanbieden. Daarmee kun je je huidige hypotheekrente meenemen naar een nieuwe woning. Maar die kennis ontbreekt vaak."
Wat zou er moeten veranderen?
"We stimuleren starters al via de overdrachtsbelasting. Waarom doen we dat niet ook voor doorstromers? Als één senior verhuist, koopt een gezin die vrijgekomen woning. Dat gezin laat zijn woning achter voor een doorstromer. Die doorstromer laat zijn woning achter voor een starter. Eén verhuizing kan vier of vijf huishoudens in beweging zetten. Dat wordt structureel onderschat."