Bijna driekwart van de Nederlanders heeft geen duidelijke afspraken gemaakt over de hypotheek in het geval van een echtscheiding of relatiebreuk. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van MUNT Hypotheken, dat vier jaar geleden ook al waarschuwde voor de financiële kwetsbaarheid van huizenbezitters bij relatiebreuken.
Ondanks voorlichting vanuit de hypotheekbranche is er niets verbeterd. In 2020 gaf driekwart van de respondenten aan geen concrete afspraken te hebben met hun partner over de hypotheek bij een relatiebeëindiging. Ook wist destijds vier op de tien Nederlanders (41%) niet waar zij terechtkonden met vragen over hun financiële situatie bij een scheiding. Vandaag de dag is dit percentage fors gestegen; bijna 1 op de 2 Nederlanders tast nog altijd in het duister over wie hen kan helpen bij een financiële herstructurering na een relatiebreuk.
"Dat aantal is schrikbarend hoog", constateert Menno Luiten, directeur van MUNT Hypotheken. "Het is zorgwekkend dat er in vier jaar tijd gemiddeld genomen een verslechtering zichtbaar is. Natuurlijk wil je liever niet nadenken over dat je uit elkaar kunt gaan, maar in een goede relatie moet je ook kunnen spreken over ‘wat als’. Wanneer je daar geen afspraken over maakt, steek je je kop in het zand. Helemaal als je bedenkt dat bij meer dan de helft van de stukgelopen huwelijken ook kinderen betrokken zijn."
De gevolgen van het ontbreken van financiële planning blijven niet beperkt tot scheidingen alleen. Ook in stabiele relaties ervaren veel mensen financiële druk en onzekerheid rondom hun woonsituatie. Zo voelt een groeiende groep huizenbezitters zich klemgezet in hun woning. Ruim 1 op de 5 Nederlanders zou graag willen verhuizen, maar doet het niet. Veelgenoemde drempels zijn onder meer angst voor hogere maandlasten (26%) en complexe hypotheekregels (13%).
Ondanks de toegenomen financiële kwetsbaarheid treffen veel huizenbezitters nog altijd geen voorbereidingen voor ingrijpende levensveranderingen zoals een relatiebreuk. Zo kan een gesprek met een financieel adviseur helpen om scenario’s zoals scheiding bespreekbaar en beheersbaar te maken - bijvoorbeeld door het vastleggen van afspraken over de hypotheek of eigendomsverdeling. Toch ondernemen weinig mensen deze stappen, waardoor ze onnodig risico lopen als hun situatie onverwachts verandert.
Die passieve houding is precies waar MUNT Hypotheken zich zorgen over maakt. De cijfers zijn alarmerend, en dat is voor directeur Menno Luiten reden tot een dringende oproep: “Je kunt dit soort gesprekken niet blijven uitstellen. Plan periodiek een gesprek met je hypotheekadviseur, net zoals je een APK doet voor je auto. Het leven verandert – je hypotheek moet daarin meebewegen.”
Geef hypotheekadviseurs meer ruimte om op basis van explain te werken. Daarvoor pleit Peter Kilsdonk van Van Bruggen Veenendaal. Want of het nu gaat om starters, doorstromers of senioren: volgens hem houden regels soms oplossingen tegen die financieel prima verantwoord zijn. “Het zou veel meer moeten gaan om de vraag: kunnen mensen het betalen of niet?”
Wie de gemiddelde hypotheekadviseur hoort praten met een klant, hoort een pleidooi voor puur vakmanschap. We zijn de ‘poortwachters van de woningmarkt’. We behoeden de consument voor financiële brokken en leggen haarfijn uit dat 'zelf doen' bij een hypotheek synoniem is aan 'beunhazen'. "Schoenmaker," zeggen we dan met een minzame glimlach, "blijf bij je leest."
Kop-Munt Hypotheekspreekuur: prangende vragen, praktische antwoorden. In oktober 2024 heeft de AFM een verkennend onderzoek uitgevoerd onder ruim 60 hypotheekdossiers. De nieuwe adviesleidraden zijn onlangs ter consultatie gepubliceerd. Daarom staat in dit spreekuur van 17 februari het thema ‘advieskwaliteit’ centraal.
Elke week bespreken we het belangrijkste nieuws uit de hypotheeksector met een adviseur. Deze week spreken we met Wim Folmer van Hypotheek Advies Zeeland over woonstress bij een echtscheiding en koopwoningen onder jongeren.